ايسنا:معنويت، نحوه مواجهه انسان با هستى است كه رضايت باطن را به دنبال دارد و گوهر اصلى دين است. سه مرتبه معنويت عبارت‏اند از: عدل و احسان و محبت. انسان‌هاى معنوى ويژگى‏هايى دارند كه در رأس آنها «خوددوستى» قرار دارد.
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، بلاگر http://tabemahtab.blogfa.com/ نوشته است: مراد ما از دين نظام انديشگى است

كه اولاً، از جهان هستى و موضع انسان نسبت به جهان هستى تفسيرى ارائه مى‏دهد، ثانياً، براساس اين تفسير شيوه زندگى خاصى را توصيه مى‏كند و ثالثاً، آن تفسير و اين توصيه را در قالب يك سلسله مناسك و شعائر به صورت رمزى و نمادين جلوه‏گر مى‏كند.
عبادت، مانند حج، روزه، نماز و... صورت رمزى و نمادين تفسيرى است كه دين از جهان هستى و موضع انسان در آن ارائه كرده است. معنويت نحوه‏اى از مواجهه با جهان هستى است كه فرآورده‏اش اين است كه حالتهاى نفسانى نامطلوبى مانند غم و اندوه، نااميدى، دلهره و اضطراب، احساس سرگشتگى و سردرگمى، احساس بى‏معنايى و بى‏هدفى و... تا آنجا كه امكان‏پذير است در انسان پديد نمى‏آيد و يا اگر پديد آمده، ناپديد خواهد شد. اين نحوه مواجهه موجب رضايت باطن مى‏شود.
فرآورده معنويت همين رضايت باطن است، كه البته اين سازگار است با اينكه زندگى آدمى منحصر به دنيا باشد يا زندگى پس از دنيا هم به نظر شخص وجود داشته باشد. اگرچه تا آنجا كه من مى‏دانم، معنويان جهان، عموماً به زندگى پس از مرگ، با صور مختلف جاودانگى، معتقدند؛ يعنى به لحاظ نظرى امكان دارد كه كسى معنوى باشد و در عين حال به يكى از اديان تاريخى جهان متدين نباشد، اما انصاف اين است كه در طول تاريخ اكثر كسانى كه معنوى بوده‏اند، تعلق خاطر به يكى از اديان نهادينه و تاريخى هم داشته‏اند.
البته معنويت هسته دين است، نه پوسته آن و از اين حيث مى‏توان گفت كه امكان رسيدن به هسته براى همه كسانى كه فقط تعلق شناسنامه‏اى به دين دارند نبوده و همه آنها به اين حالت نرسيده‏اند و به نظر من نمى‏توانند رسيد؛ يعنى پديدآمدن مدينه فاضله را ممكن نمى‏دانم، هرچند مطلوب است و هر انسان حق‏طلبى دوست دارد چنين جامعه‏اى پديد آيد، اما خواست ما با آنچه پديد مى‏آيد، متفاوت است.
اما مى‏توان اين سؤال را مطرح كرد كه اگر كسانى در جامعه معنوى باشند، طرز معيشت آنها چه تفاوتى با ديگران دارد؟ به نظر من انسان معنوى در مناسبات اجتماعى‏اش بر اساس سه اصل عدالت، احسان و محبت رفتار مى‏كند. در مدارج پايين‏تر معنويت، انسان با ديگران بر اساس عدالت رفتار مى‏كند، وقتى مدارج معنوى انسان بالا رفت، كارش به احسان منجر مى‏شود و در مرحله سوم به محبت مى‏رسد. عدالت يعنى استيفاى حق خود به تمامه و تجاوز نكردن به حق ديگران.
احسان يعنى صرف نظر كردن از بخشى از حق خود و اينكه اجازه دهيم اين حق به ديگران معطوف شود. محبت نيز يعنى همان عدالت يا احسان ورزيدن، به شرط آن كه با محبت همراه شوند. عدالت و احسان دو امر آبجكتيو (عينى) هستند و در رفتار بيرونى جلوه‏گر مى‏شوند، اما محبت يك امر كاملاً سابجكتيو (انفسى) است؛ يعنى يك حالت درونى است.
انسان معنوى در نسبت با خودش هم با ساير انسانها تفاوت دارد. وى در عين اينكه خودش را برتر از ديگران
نمى‌داند، اما خودش را شديداً دوست دارد. اين نوعى «خوددوستى معنوى» است. انسانهاى معنوى براى خودشان بى‏نهايت ارزش قائل‏اند و به همين دليل هميشه مراقب‏اند كه به گونه‏اى زندگى نكنند كه اين «خود» گرانبهايى كه در اختيارشان است، ذره‏اى ضربه ببيند.
آنها به دليل همين خوددوستى سعى دارند هميشه خود را ارتقا دهند و به وضع مطلوب‏ترى برسانند. به همين دليل هيچ‏گاه از سير و سلوك درونى خالى نيستند. ويژگى ديگر انسان معنوى اين است كه درد و رنج‏هايى كه در بيرون وجود دارد يا اصلاً برايش درد و رنج نيست و يا قابل تحمل است؛ زيرا كه معنا و آرمان خاصى براى زندگى‏اش دارد و هرگاه احساس كند درد و رنجى او را زودتر به آرمانش مى‏رساند، آن را تحمل مى‏كند. ويژگى ديگر انسان معنوى اين است كه تنها خود را مسؤول سرنوشت خود مى‏داند و هرگونه بهانه‏جويى را كنار مى‏گذارد، برخلاف انسان عادى كه همه تقصيرها را به گردن ديگران مى‏اندازد. ويژگى ديگر او اين است كه دستخوش خودبزرگ‏بينى نامعقول نيست و فكر نمى‏كند كه قطب دايره امكان است و همه چيز بر مدار او مى‏چرخد. او مى‏گويد: من براى جهان هيچم، اما براى خودم همه چيز. ديگر اينكه انسان معنوى كمترين مصرف و بيشترين توليد را در جهان پيرامون خود دارد.