ایسنا:طبق آمار سازمان جهاني بهداشت 2 ميليارد نفر از جمعيت شش ميلياردي جهان دچار کمبود آهن هستند که از اين تعداد سالانه يک ميليون نفر جان خود را از دست مي‌دهند.

دکتر علي شهرياري فوق تخصص خون و آنکولوژي در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران - منطقه کرمانشاه - کاهش يا کم شدن توده قرمز گلبول خون را کم خوني عنوان کرد و گفت: کم خوني بصورت تدريجي ايجاد مي‌شود و بدن به آن عادت مي‌کند و بصورت حاد علامت مشخصي ندارد.

شهرياري علل کم خوني را بسيار زياد و متنوع دانست و اظهار كرد: بعضي کم خوني‌ها به علت کاهش توليد خون و برخي ديگر به علت افزايش مصرف خون بوجود مي آيند.

وي در ادامه با بيان اين که از نظر کمبود يا کاهش توليد خون يک سري کم خوني‌هاي تغذيه‌اي وجود دارد که مواد سازنده بدن مثل آهن يا اسيد فوليک در بدن کم مي‌شود و فرد را دچار کم خوني مي‌کند، خاطرنشان كرد: همچنين افزايش مصرف خون که به آن افزايش تخريب نيز گفته مي‌شود، زماني اتفاق مي‌افتد که خونريزي در بدن ايجاد شود و به همين دليل مصرف خون بالا مي‌رود و فرد دچار کم خوني خواهد شد.
اين فوق تخصص در ادامه افزود: يک سري کم خوني‌ها نيز وجود دارد که به خاطر از کار افتادن مغز استخوان بوجود مي‌آيد و در اين صورت مغز استخوان اصلا خونسازي نمي‌کند. در افرادي که دچار اين کم خوني مي‌شوند علاوه بر آثار و علائم کم خوني، کاهش مابقي رده‌هاي خون مثل گلبولهاي سفيد و پلاکت‌ها هم ديده مي‌شود.

اين فوق تخصص خون و آنکولوژي رنگ پريدگي زودرس، ضعف، بي حالي، بي خوابي، کم خوابي، عصبانيت، تحرک پذيري و تعريق بيش از حد را مهمترين علامت‌ کم خوني اعلام کرد و افزود: در موارد شديد فرد با کمترين فعاليت دچار تپش قلب مي‌شود و يا نفس کم مي‌آورد.

اين فوق تخصص خون و آنکولوژي کم خوني در زنان را شايعتر از مردان دانست و خاطرنشان كرد: همچنين کم خوني در زناني که زايمان مکرر دارند و يا عادات ماهانه نامرتب و شديد دارند بيشتر از ديگر زنان ديده

مي‌شود.

وي در ادامه با اشاره به اين که بعضي کم خوني ها هستند که در آنها علامت اختصاصي(بسته به نوعشان) ديده مي شود، خاطرنشان كرد: سوء هاضمه، صاف شدن زبان، زخم‌هاي گوشه لب و ريزش مو مي‌تواند علامت‌هاي اختصاصي اين کم خوني‌ها باشد.

وي با بيان اين که شايعترين علت کم خوني درجامعه کمبود آهن است، اظهار كرد: براي ساختن جزء مهم خون که همان هموگلوبين است به آهن نياز داريم، وقتي آهن وجود نداشته باشد ميزان هموگلوبين نيز پايين آمده و در نتيجه کم خوني فقر آهن ايجاد مي‌شود.

شهرياري با بيان اين که کم خوني فقرآهن در سنين مختلف ديده مي‌شود، تصريح كرد: در سنين رشد افزايش نياز به آهن بوجود مي‌آيد و به علت اين که اين نياز بر طرف نمي‌شود آهن کافي به بدن نمي‌رسد و در نتيجه اين کم خوني ايجاد مي‌شود.

وي در ادامه علت اصلي کم خوني فقر آهن درسنين کودکي و نوجواني را سوء تغذيه دانست و به ايسنا گفت: علل کم خوني فقر آهن در سنين مختلف و در دو جنس مرد و زن تفاوت دارد.

وي کاهش کارآيي بدن را از عوارض کم خوني فقر آهن عنوان و اظهار كرد: اگر اين کمبود آهن در سنين رشد باشد باعث تاخير رشد جسمي و جنسي در فرد مي‌شود، در افرادي که زمينه بيماريهاي قلبي - عروقي دارند نيز باعث تشديد اين عارضه مي‌شود؛ همچنين در زنان باردار هم براي مادر و هم براي بچه مشکل ايجاد

مي کند.

شهرياري با بيان اين که کم خوني ناشي از کمبود آهن ژنتيکي نيست، فابيسم، تالاسمي ها و آنمي داسي شکل را از انواع کم خوني ژنتيکي اعلام و خاطرنشان كرد: در کم خوني فابيسم فرد در واقع با کمبود يک آنزيم در بدن مواجه است، در اين کم خوني شرايطي بوجود مي آيد که باعث مي شود در بدن هايبوکسي ايجاد شود و خون تخريب گردد.

وي در ادامه افزود: افرادي که مبتلا به کم خوني فابيسم هستند وقتي باقلا مي خورند و يا از مزرعه باقلا گذر مي کنند، شرايطي در بدنشان ايجاد مي شود که دچار هموليز شده و خونشان در بدن تخريب مي‌شود؛ همچنين ادرار اين افراد قرمز شده و با افت ناگهاني خون مواجه مي گردند.

وي در ادامه شايعترين نوع کم خوني ژنتيکي را تالاسمي عنوان کرد و گفت: آنچه در تالاسمي حائز اهميت است اينکه دو فردي که مبتلا به تالاسمي مينور باشند نبايد با هم ازدواج کنند تا بچه آنها دچار تالاسمي ماژور نشود.

شهرياري آموزش را مهمترين گزينه براي پيشگيري از کم خوني فقر آهن دانست و گفت: در جامعه براي بهتر شدن وضع تغذيه و به علاوه براي شناساندن علت‌هاي ايجاد کم خوني بايد آموزش‌هاي لازم داده شود.

وي در ادامه با بيان اين که يکي از راههاي پيشگيري از کم خوني اضافه کردن آهن يا اسيد فوليک به مواد غذايي عمده مثل نان است، افزود: خوشبختانه در حال حاضر از بهترين برنامه‌ها در ايران نان‌هاي غني و غني کردن شيرخشک نوزادان است.

اين عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي کرمانشاه در خاتمه توصيه كرد بايد به خانواده‌ها آموزش داده شود که در سنين مدرسه و تا زمان بلوغ قرص‌هاي آهن به بچه هايشان بخورانند و در سنين پايين‌تر نيز از چهارماهگي به بعد از قطره آهن استفاده کنند.