هموطن-جامعه شناسی جامعه اطلاعاتی ایران نشان می دهد که با وجود نوپایی حضور اینترنت در طیف ها و سطوح طبقاتی مختلف مردم ، لکن این حضور با فراز و نشیب های فراوانی گریبانگیر بوده است .
با وجود ان که کاربری اینترنت به عنوان ابزاراطلاع رسانی و ارتباطاتی مهم در تجارت و اقتصاد مطرح است ، لکن در ایران این مساله به فراموشی رفته است .
اما مساله ای مانند استقبال اکثریت کاربران ایرانی به موضوعاتی که در نشریات زرد به آن پرداخته می شود ، در اینترنت بسیار است .

آن قدر که نسخه های غیر قانونی فیلم اخراجی ها یا تصاویر مستند از زندگی خصوصی بازیگران ف هنرمندان و فوتبالیست های ایرانی در وب از اهمیت و ترغیب شایانی برخوردار است ، کلاس های آموزش الکترونیک یا سایت های مطبوعات ، نشریات و دانشگاه ها و مراکز علمی کشور از بازدید مطلوبی برخوردار نیستند. این چالش در بسیاری از حوزه ها قابل مشاهده است . یکی از این حوزه هایی که به ان کم اهمیت داده شده است ، حوزه سایبر دیپلماسی می باشد . سایبر دیپلماسی مفهومی نوین از دیپلماسی در فضای سایبرنتیک است که سیاست را در محیط دیجیتالی دنبال می کند.
به جرات می توان گفت که امروزه اهمیت اثربخشی اطلاع رسانی و کسب حداکثر مزیت رقابتی در فعالیت های حزبی و سیاسی ، با استفاده از ابزارهای فناور یاطلاعاتی و ارتباطی روز ، در حال افزایش است . سگولن رویالwww.segoleneroyal2007.net)) و نیکلاس سارکوزی http://www.sarkozy.fr) ) ( که چندی پیش در رقابت های انتخابات ریاست جمهوری فرانسه ، یکی از دو گزینه مطرح برای ورود به کاخ الیزه بودند ، به طور وصف برانگیزی به تبلیغات سیاسی مبتنی بر سایبر (Cyber based Diplomacy) اهتمام نمودند.
همین مساله را در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا ، زمانی که بوش پسر با جان کری(http://www.johnkerry.com (دموکرات رقابت می کرد ، مشهود بود. احزاب انگلیس از هم اکنون با تقویت برنامه های اطلاع رسانی و تبلیغاتی خود در محیط وب ، برای رقابت های آتی نخست وزیری بریتانیا تلاش می کنند و برای این مهم ، هزینه ها و برنامه های زیادی تهیه می کنند.

دولت و احزاب
درایران ، تقریبا از زمان انتخابات ریاست جمهوری دوره هفتم (سال 76) ، تبلیغات سیاسی نامزدها در وب آغاز شد و در انتخابات دور هشتم و هم چنین دور نهم که به انتخاب دکتر احمدی نژاد انجامید ، ادامه یافت. گسترده ترین فعالیت تبلیغاتی سیاسی الکترونیکی ایران را می توان در انتخابات ریاست جمهوری دوره نهم مشاهده کرد که اکثر نامزدها ، حداقل دارای یک پایگاه اطلاع رسانی الکترونیکی مستقل بودند . انتظار می رود در انتخابات مجلس هشتم که قرار است سال آینده برگزار شود ، هزاران نامزد نمایندگی مجلس در سراسر کشور ، از صفحات وب برای ارتقای سطح اثربخشی اطلاع رسانی خود بر جامعه مخاطبان ایرانی ، استفاده کنند و این یک شروع مهم در فضای سایبر دیپلماسی ایران است .
اگر چه دولت با در اختیار داشتن هزاران سایت دولتی ، قوی ترین نهاد سیاسی – اقتصادی – فرهنگی کشور در وب به شمار می رود ، اما هنوز از ظرفیت های این ابزار اطلاع رسانی برای ارتقای سطح سایبر دیپلماسی کشور استفاده نشده است . به موازات این مساله ، وضعیت پایگاه های اطلاع رسانی احزاب کشور نیز با چالش جدی رو به رو است . احزابی که در ایران فعالیت دارند ، اکثرا یا از سایت های وب محروم هستند یا اگر پایگاهی د راختیار دارند ، یک ویترین چند صفحه ای استاتیک است که در ترغیب مخاطب ، با بحران رو به رو است .

انتظارات از سایت های حزبی
از سایت های حزبی ، انتظارات زیادی وجود دارد . مخاطب یک سایت حزبی ، طیف بی سواد یا کم سواد جامعه نیست . حتی مخالفان یک حزب سیاسی ، می خواهند تا پایگاه اطلاع رسانی احزاب ، از وضعیت و بارگذاری مطلوبی برخوردار باشد تا همواره بتوانند مواضع و بیانیه ها و مسائل حزبی مربوطه را در این تارنماها مشاهده کنند و در تعامل با این پایگاه ها ، همواره موفق باشند.
اطلاع رسانی مرتب ، بارگذاری و چیدمان قابل قبول ، دو زبانه بودن پایگاه ، برقراری رفتارتعامل الکترونیکی مناسب با جامعه مخاطبان درون و برون سازمانی حزب ، ازجمله پارامترهای موثر در ارتقای توان افزایی اطلاع رسانی الکترونیکی احزاب به شمار می آید. مولفه های چهار گانه ای که می توان برای رفتار سازمانی موفق سایت های احزاب ایران مورد تاکید قرار دارد عبارتند از :

1-اطلاع رسانی گسترده و مالتی مدیای فعالیت های حزب
2-سهولت ارتباط با مسئولان حزب به صورت الکترونیکی
3-تسهیل در تعاملات الکترونیکی مخاطبان حزب با مسئولان حزب 4-به روز رسانی مرتب و مکرر
مهم ترین کاری که سایت های احزاب کشور می بایست دردستور کار قرار دهند ، مساله جمع آوری اطلاعات کاربران هدف و روش سنجی مناسب برای تبادل اطلاعات میان حزب و جامعه مخاطبانش است . هیچ یک از پایگاه های احزاب ایرانی در وب ، به بانک اطلاعات جامعی از کاربران ایرانی علاقمند به حضور افتخاری یا رسمی در حزب مطبوع خود ، دسترسی ندارند . بی شک ، هر اندازه رقبا به این دیتابیس با سطوح کارکردی مختلف ، دسترسی داشته باشند ، بیش از پیش می توانند با مخاطبان ارتباط برقرار کنند و یک نوع بازاریابی الکترونیکی جمع آوری رای را پیش از انتخابات د راختیار داشته باشند. این ، شاید یک مزیت رقابتی فوق العاده برای رفتار سازمانی اطلاع رسانی احزاب در آینده باشد.

همراه با سایت های احزاب
با بررسی ده وب سایت مرتبط با احزاب کشور در وب در می یابیم که وضع پایگاه های جریانات سیاسی – فرهنگی کشور در پهنه جهانی وب ، خیلی بهتر از وضعیت و فرآیند کاری پایگاه های دولتی ایران در اینترنت نیست . بر خلاف رسم تقریبا رایج پایگاه های حزبی در وب ، پایگاه های اینترنتی احزاب ایران ، برنامه ای برای اطلاع رسانی جامع و هدفمند خود در محیط وب در اختیار ندارند. امروزه مخاطب سازی و عضو پذیری الکترونیکی ، یکی از بهترین راهکارهای ارتقای اثر بخشی اطلاع رسانی جریانان سیاسی و فرهنگی دنیا به شمار می رود که متاسفانه این امر در کشور مورد غفلت قرار گرفته است . چرا که خیل عظیمی از مشتاقان به یک جریان سیاسی همواره وجود دارند که برای ارتباط و همکاری با شاخه های مختلف احزاب ، به دنبال یک پل ارتباطی و مسیر تعاملی آسان و سریع هستند و وب ، بهترین انتخاب می باشد. از طریق خبرنامه های الکترونیکی ، محیط های گفت و گوی متنی ، صوتی و تصویری و هم چنین ، وبلاگ روزانه مسئولان حزب ، می توان جمعی کثیر از مخاطبان را در اختیار داشت و آن ها را در جریان تحولات سیاسی و فرهنگی درون سازمانی حزب قرار داد. در ادامه فهرست ده پایگاه مربوط به احزاب رسمی کشور ارائه شده است :

1- حزب اعتماد ملی
www.etemademelli.ir
2- حزب کارگزاران سازندگی (نشریه)
http://www.kargozaraan.com
3- حزب جوانان ایران اسلامی
www.youthpartyofiran.com
4- حزب موتلفه
www.motalefeh.org
5- حزب آبادگران جوان
www.abadgaranejavan.com
6- بنیاد باران
www.baran.org.ir
7- خانه احزاب ایران
www.ir-ph.org
8- حزب اعتدال و توسعه
http://etedal.com
9- خانه کارگر
www.mahjoob.ir
10- ائتلاف رایحه خوش خدمت
http://rayehekhedmat.com

چه باید کرد؟
برای توسعه سطح اطلاع رسانی احزاب از طریق محبط مجازی ، باید هر حزب ، از طریق برنامه ای جامع بر اساس مقتضیات و آرمان هایخود عمل کند.
برای رسیدن به این آرمان نیز ، باید احزاب از هم اکنون به فکر تشکیل شاخه توسعه ICT در حزب باشند. حزبی که مدیران ارشد ، میانی و جامعه مخاطبان رسمی و غیر رسمی و افتخاری آن ، از طریق شبکه هایی مانند LAN و WEB با هم ارتباط دارند و نظر پراکنی و نظر سنجی مداوم می کنند ، قطعا در زمان هایی مانند انتخابات ، نتیجه بهتری از رفتار اطلاع رسانی و تبلیغاتی خود خواهند گرفت .
اما احزابی که می خواهند در دقیقه نود ، به اطلاع رسانی و تبلیغ و شناسایی مخاطبان هدف بپردازند ، با وجود هزینه های زیاد ، نتیجه دلخواهی کسب نمی کنند. چرا که کم تر مخاطبی پیدا می شود که با چند روز تحقیق از یک حزب و نامزدها و برنامه های اعلامی آن ، شیفته و علاقمند به همکاری با یک جریان سیاسی شود.
شاید اغراق نباشد که امروزه به دلیل ارتقای ضریب نفوذ اینترنت در کشور ، نتیجه ای که موتورهای جست و جو در مورد اطلاعات یک حزب و برنامه ها و شخصیت های ان در وب ارائه می کنند ، از اهمیت فوق العاده زیادی برای سطح آشنایی اولیه کاربران با یک جریان سیاسی ، برخوردار خواهد بود. بنابراین ، وب مسترهای پایگاه های احزاب در وب ، باید برای این مساله برنامه ای در اختیار داشته باشند و همواره بالاترین سطح مدیریتی یک جریان سیاسی ، از مشاوران حوزه آی تی استفاده کند.
امیدواریم سطح اطلاع رسانی احزاب ایرانی به گونه ای شود که مخاطبان داخل و خارج از کشور احزاب ، بتوانند از سایت یک حزب سیاسی برای ارتقای سطح دانش و آگاهی خود از مسائل روز کشور استفاده کنند .